W październiku ubiegłego roku w Niedzieli Warszawskiej opublikowaliśmy obszerny tekst dotyczący 100-lecia Schronienia dla Nauczycielek, czyli obecnego Domu Pomocy Społecznej w Zielonce. Ta niezwykła instytucja - założona przez nauczycielkę Agnieszkę Helwich oraz ks. Zygmunta Chełmickiego - w końcu XIX w. i pierwszych dziesięcioleciach wieku XX otaczała opieką pedagogów warszawskich, którzy znaleźli się w trudnych sytuacjach życiowych.
Na przełomie wieków zielonkowskie schronienie było też centrum życia tej podwarszawskiej osady nie mającej jeszcze wtedy praw miejskich. Dzięki temu w Zielonce tworzyło się życie środowiskowe i religijne. W historii Schronienia swoją genezę miała zielonkowska parafia Matki Boskiej Częstochowskiej. Jej budowniczy ks. Bolesław Jagiełłowicz był uprzednio kapelanem schronienia.
Z okazji jubileuszu wydawnictwo MICHALINEUM wydało książkę Grzegorza P. Dudzika Dzieje idei Agnieszki Helwich. Autor ze szczególną dokładnością pokazał okres powstawania instytucji, jej losy wojenne oraz dekadę dla kościelnych instytucji najtrudniejszą - czyli wczesne lata powojenne. Ta udokumentowana źródłowo praca wskazuje na zielonkowskim przykładzie jak wiele obecnie istniejących instytucji pomocy społecznej ma swoje źródło w aktywności i inwencji przedwojennych środowisk katolickich. Prócz dokumentacji pracy księdza Chełmickiego z okresu powstania schronienia są w książce informacje o wielu oddanych dla sprawy postaciach np. o jednym z fundatorów ks. kan. Jagodzińskim czy też zaangażowanej w prowadzenie instytucji Jadwidze Sikorskiej, znanej założycielce słynnej pensji warszawskiej. Warty uwagi jest też rozdział dotyczący piękna architektury budynku i sylwetka jego autora znanego architekta Stefana Szyllera oraz opis działalności sióstr obliczanek.
Wsparte źródłami archiwalnymi, wieloma fotografiami i kopiami dokumentów Dzieje idei Agnieszki Helwich są interesującym uzupełnieniem do opracowań na temat przedwojennej działalności charytatywnej środowisk katolickich.

Grzegorz P. Dudzik "Dzieje idei Agnieszki Helwich", Wydawnictwo MICHALINEUM 2002, Więcej o książce: www.schronienie.prv.pl