Wstrzymał słońce, ruszył Ziemię...” – powiedzenie opisujące epokowe odkrycie Mikołaja Kopernika znają w Polsce nawet dzieci. „Nie wszyscy jednak wiedzą, że astronomia nie była ani jedyną, ani nawet główną dziedziną zainteresowań tego wybitnego umysłu. Kopernik był także lekarzem, prawnikiem, matematykiem i ekonomistą, a więc prawdziwym człowiekiem renesansu, który wykształcenie zdobywał na najznakomitszych ówcześnie uniwersytetach Europy. Jako kanonik przynależał ponadto do stanu duchownego”– pisze Norbert Haliński, kurator wystawy „Kopernik i jego świat”.
Ekspozycja na Zamku Królewskim została zaaranżowana w taki sposób, aby pokazać oddzielnie wszystkie sfery aktywności Kopernika.
Wśród prezentowanych obiektów są m.in.: trzy wydania dzieła „O obrotach sfer niebieskich”, traktat ekonomiczny autorstwa Kopernika, starodruki z jego osobistej kolekcji z odręcznymi komentarzami. A także przyrządy naukowe z epoki, w tym astrolabium z XV w. i instrumenty pomiarowe należące do Michała Anioła.
Ostatnia część wystawy poświęcona jest recepcji astronoma w sztuce następnych stuleci. Tutaj najcenniejszym obiektem jest obraz Jana Matejki „Astronom Kopernik, czyli rozmowa z Bogiem” (1873). Płótno zostało wypożyczone z Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego, które jest współorganizatorem ekspozycji.
Wystawę „Kopernik i jego świat” można zobaczyć jeszcze tylko do 30 lipca.
Ogłoszony przez Senat RP Rok Kopernika dociera wszędzie tam, gdzie żyją Polacy. W organizację naukowych inicjatyw związanych z jego obchodami w Rzymie zaangażowany jest prof. Jerzy Miziołek, który w ostatnich latach poświęcił się również studiom nad działalnością i postacią najsłynniejszego polskiego astronoma.
Włodzimierz Rędzioch: Jakie były związki Mikołaja Kopernika z Włochami?
Prof. Jerzy Miziołek: Kopernik, podobnie jak kilka tysięcy Polaków epoki renesansu, studiował w Italii. Jego studia były długie i wielokierunkowe, trwały w sumie 7 lat; najpierw w Bolonii, potem w Padwie i wreszcie w Ferrarze, gdzie w maju 1503 r. uzyskał doktorat z prawa kanonicznego. Przedmiotem jego studiów była też medycyna i, oczywiście, astronomia, którą zgłębiał już w czasie edukacji w murach Akademii Krakowskiej w latach 1491-95. Wiemy, że w 1497 r. wraz z jednym ze swoich nauczycieli – Dominikiem Marią Novarą prowadził obserwacje nieba. Ponadto, jak wielu ludzi tamtych czasów, nasz wielki astronom interesował się również malarstwem. Dowodem na to jest jego autoportret, którego oryginał nie zachował się do naszych czasów, znamy go jednak z dobrej kopii, z drugiej połowy XVI wieku, zdobiącej słynny zegar katedry w Strasburgu. Kopernik był więc prawdziwym człowiekiem epoki renesansu, niezwykle uzdolnionym, o szerokich zainteresowaniach, które dotyczyły też teologii i ekonomii. Astronom, który tak ogromnie wpłynął na dzieje myśli ludzkiej i wizję kosmosu, jest jedną z emanacji włoskiego humanizmu.
Autor Listu do Hebrajczyków odsłania modlitwę Chrystusa od strony, którą łatwo przeoczyć: „z głośnym wołaniem i płaczem za swych dni doczesnych zanosił gorące prośby i błagania do Tego, który mógł Go wybawić od śmierci”. Wulgata mówi preces supplicationesque, a za greckim słowem „błagania” (hiketēriai) stoi obraz bardzo konkretny, gałązka oliwna błagalnika, znak człowieka szukającego ochrony u ołtarza. Z tego gestu wyrosło starożytne prawo azylu, którego Kościół długo strzegł jako ius asyli. Syn Boży staje więc przed Ojcem w postawie błagalnika. Najwyraźniej słychać tu echo Ogrójca. Kanonista uśmiechnie się przy słowie preces, tak bowiem do dziś nazywa się prośbę zanoszoną o łaskę do władzy kościelnej (por. kan. 63 o wadach „w prośbach”, in precibus). Syn również zanosił preces, „i został wysłuchany dzięki swej uległości” (exauditus pro sua reverentia), choć kielich nie został oddalony. Wysłuchanie sięgnęło głębiej niż prośba, aż po zmartwychwstanie.
Systemowi pomocy humanitarnej w Sudanie grozi załamanie w nadchodzących tygodniach z powodu braku funduszy. Takie ostrzeżenie wydały wczoraj agencje Organizacji Narodów Zjednoczonych. Ten kraj afrykański stoi w obliczu, jak określa to ONZ, najgorszego na świecie kryzysu głodu i przesiedleń.
Od 2023 roku Sudan jest pustoszony przez konflikt między Sudańskimi Siłami Zbrojnymi a paramilitarnymi Siłami Szybkiego Reagowania. 8,6 miliona osób nadal pozostaje przesiedlonych w kraju, a 19,5 miliona boryka się z kryzysowym poziomem bezpieczeństwa żywnościowego.
W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.
