Akolita jest ustanawiany, aby pomagał diakonowi i kapłanowi podczas Mszy św. i innych czynności liturgicznych. Samo słowo „akolita” znaczy sługa Eucharystii. Akolita może więc udzielać Komunii św. wiernym podczas Mszy św. lub poza nią, zanosić ją do chorych lub w razie konieczności udzielić jej umierającej osobie w formie Wiatyku. Akolicie wolno dokonać puryfikacji (oczyszczenia) naczyń liturgicznych: pateny i kielicha; może wystawić do adoracji Najświętszy Sakrament w puszce lub monstrancji. Każdy akolita ma dbać o prezbiterium, ołtarz, tabernakulum, szaty mszalne, kielichy, monstrancje. Winien też znajdować czas na częstą adorację Najświętszego Sakramentu. Właściwym strojem akolity jest alba lub komża.
W Polsce akolitami ustanawia się wyłącznie alumnów seminarium duchownego i czyni się to zazwyczaj podczas trzeciego lub czwartego roku studiów. Szafarzem obrzędu akolitatu jest biskup. Sam obrzęd ma następujący przebieg: przedstawienie kandydatów, homilia, modlitwa, przekazanie naczynia z chlebem. Po Ewangelii wychowawca przedstawia biskupowi kandydatów, wzywając ich po imieniu i nazwisku. Każdy z kandydatów słowem „jestem” oznajmia o gotowości zostania akolitą, w tym czasie podchodząc do biskupa. Po homilii biskup odczytuje modlitwę ustanowienia i błogosławi nowych akolitów, prosząc, aby wiernie spełniali służbę przy ołtarzu, rozdzielali braciom i siostrom Chleb Życia Wiecznego i stale wzrastali w wierze i miłości. Podanie każdemu z akolitów pateny kończy obrzęd.
Jak co roku, w okresie Wielkiego Postu społeczność klerycka seminarium duchownego w Lublinie przeżywa rekolekcje, których uwieńczeniem jest przyjęcie przez alumnów trzeciego roku posługi akolitatu. Tegoroczne rekolekcje, których tematem była refleksja dotycząca wiary i powołania alumnów, przeprowadził ks. Jan Machniak, były ojciec duchowny Seminarium Duchownego w Krakowie. 13 marca br. 21 alumnów III roku dostąpiło łaski przyjęcia z rąk abp. seniora Bolesława Pylaka posługi akolitatu. Uroczysta Msza św. sprawowana w archikatedrze celebrowana była przez Rektora MSD, ojców duchownych oraz wychowawców. Po uroczystości słowa wdzięczności nowi akolici skierowali do Księdza Arcybiskupa, Rektora, wychowawców i ojców duchownych. Szczególne podziękowania otrzymał wychowawca III roku prorektor, ks. Janusz Stępniak oraz ojciec duchowny, ks. Andrzej Krasowski.