Stolica Podkarpacia i diecezja rzeszowska w 18. rocznicę jej utworzenia gościła czołowych historyków Kościoła w Polsce. Tegoroczny zjazd związany był z jubileuszami 50-lecia kapłaństwa i 25-lecia sakry naszego pasterza bp. Kazimierza Górnego, któremu słowa uznania i życzenia w imieniu wszystkich złożył bp J. Kopiec podczas Mszy św. sprawowanej w pierwszym dniu spotkania.
Wśród obecnych na zjeździe byli m.in. bp Jan Kopiec - członek Rady Naukowej Episkopatu i członek Rady ds. Dziedzictwa Kulturowego, bp Adam Szal z Przemyśla, bp Mariusz Leszczyński z diecezji zamojsko-lubaczowskiej oraz ponad 70 wybitnych polskich historyków na czele z organizatorem zjazdu ks. prof. Janem Walkuszem z KUL.
Celem zjazdu było ukazanie historii męczeństwa od początków Kościoła po czasy współczesne. Służyły temu referaty wygłoszone przez ks. prof. Piotra Szczura, ks. prof. Andrzeja Bruździńskiego, o. dr Stanisława Cieślaka SJ, ks. prof. Stanisława Nabywańca, o. dr. Pawła Zająca OMI, ks. dr. Sławomira Zycha, ks. prof. Jerzego Myszora, ks. dr hab. Dominika Zamiatałę. Po referatach profesorowie podejmowali twórczą dyskusję na prezentowane tematy.
Ważnym elementem zjazdów, wg ks. prof. J. Walkusza, jest zawsze sesja wyjazdowa. W tym roku staraniem ks. dr. S. Zycha profesorowie mogli odwiedzić Binarową i Biecz. W Binarowej znajduje się cenny zabytek wpisany na listę UNESCO, którym jest drewniana świątynia z ok. 1500 r. z łaskami słynącym obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem (Piaskowej). Tam proboszcz ks. Kazimierz Franczak zaprezentował historię drewnianej perły naszej diecezji, która na wielu zrobiła ogromne wrażenie swym pięknem i bogactwem wyposażenia. Sporo miłych wrażeń pozostawiła również wizyta w Bieczu, gdzie ks. dr Władysław Kret pokazał szpital św. królowej Jadwigi, kolegiatę z XV/XVI w. oraz ciekawie zaprezentował ludzi oraz najważniejsze wydarzenia w historii „małego Krakowa”. Księża profesorowie mogli uczcić relikwie św. Jadwigi. Uczestnicy zjazdu, dzięki uprzejmości proboszcza, otrzymali foldery i książki o Bieczu autorstwa ks. dr. Zbigniewa Pałki i ks. dr. Krzysztofa Szopy.
Cennym aspektem zjazdu była wzajemna wymiana myśli, zainteresowań i dorobku naukowego. Jest on wraz z pełną wersją referatów publikowany w pracy redagowanej przez ks. prof. J. Walkusza „Kościół w Polsce. Dzieje i kultura”. Materiał z tegorocznego spotkania poszerzony o cenne recenzje i inne artykuły będzie zawartością 10 już tomu tej serii.
W ostatnim dniu na zakończenie Mszy św. celebrowanej przez bp. J. Kopca z homilią bp. A. Szala, kapłani mogli uczcić relikwie pierwszego męczennika okresu komunistycznego - bł. ks. Władysława Findysza, którego sylwetkę przedstawił ks. dr S. Zych.
W związku z tegorocznym zjazdem należą się szczególne podziękowania zarówno wszystkim uczestnikom, jak również organizatorom, wśród których była diecezja rzeszowska, WSD w Rzeszowie na czele z Rektorem ks. dr. Jerzym Buczkiem, ks. Bogusławem Babiarzem i przełożonymi oraz ks. dr. S. Zychem, który zatroszczył się o należyte przygotowanie spotkania i jego pomyślny przebieg.
Na zakończenie wszyscy otrzymali dwutomową księgę pamiątkową dedykowaną bp. K. Górnemu. Rzeszów pozostawił na wszystkich miłe wrażenie, a 18-letnia diecezja zauroczyła swą działalnością i tempem rozwoju.
Podejmowany temat okazał się bardzo trafny i pokazał, że prawdą są słowa Tertuliana: „Krew męczenników jest posiewem chrześcijan”. Męczeństwo było, jest i będzie zawsze w Kościele najlepszym dowodem i autentycznym świadectwem wiary w Chrystusa.